Synthesis is 'the examining and combining of processed information with other information and intelligence for final interpretation' [Dictionary of Military and Associated Terms, US Dept. of Defense 2005].
Εδώ καταθέτω στοιχεία και σκέψεις, που, δυνητικώς, οδηγούν τον αναγνώστη σε προβληματισμό, διάλογο και συμπεράσματα (σύνθεση).
Μια μέρα, o γάιδαρος ενός αγρότη έπεσε σε ένα πηγάδι.
Το ζώο φώναζε απελπισμένα επί ώρες κι' ο αγρότης προσπαθούσε ν' αποφασίσει τί να κάνει.
Τελικά, κατέληξε ότι το ζώο παραήταν γέρικο και ότι το πηγάδι έπρεπε να κλείσει, ούτως ή άλλως, δηλαδή ότι δεν άξιζε τον κόπο να σώσει το γαϊδούρι. Κάλεσε, λοιπόν, όλους τους γείτονές του για να βοηθήσουν. Οι γείτονες άρπαξαν ο καθένας από ένα φτυάρι κι' άρχισαν να φτυαρίζουν χώμα στο πηγάδι.
Στην αρχή, ο γάϊδαρος συνειδητοποίησε τί συνέβαινε κι' άρχισε να γκαρίζει σπαραξικάρδια. Κατόπιν, προς έκπληξη των πάντων, ησύχασε. Μετά από κάμποσες φτυαριές χώμα, ο αγρότης κοίταξε κάτω στο πηγάδι κι' έμεινε άφωνος μ' αυτό που είδε. Καθώς κάθε φτυαριά έπεφτε στην πλάτη του γαϊδάρου, αυτός έκανε κάτι απίστευτο: τίναζε το χώμα απ' την πλάτη του κι' έκανε ένα βήμα προς τα πάνω. Σύντομα, όλοι έμειναν κατάπληκτοι, καθώς ο γάϊδαρος πήδηξε το χείλος του πηγαδιού και απομακρύνθηκε τριποδίζοντας!
Ηθικό δίδαγμα #1: Η ζωή θα ρίξει μπάζα στην πλάτη μας, παντός είδους σκουπίδια. Το κόλπο είναι να τ' αποτινάξουμε άμεσα και να κάνουμε ένα βήμα μπροστά. Το καθένα από τα προβλήματά μας αποτελεί ένα εν δυνάμει εφαλτήριο. Μπορούμε να βγούμε ακόμα κι' απ' το βαθύτερο πηγάδι, απλά μη σταματώντας, ποτέ μη παραδίδοντας τα όπλα! Αποτινάξτε τα σκουπίδια και κάνετε ένα βήμα προς τα πάνω!
Να θυμάστε τους πέντε απλούς κανόνες για την ευτυχία:
Ελευθερώστε την καρδιά σας απ' το μίσος!
Ελευθερώστε το μυαλό σας απ' τις αγωνίες!
Ζήστε με απλούς τρόπους!
Προσφέρετε περισσότερα!
Περιμένετε λιγότερα!
Και τώρα, ας σοβαρευτούμε... Τέρμα οι μαλακίες! Στην πραγματικότητα, ο γάϊδαρος επανέκαμψε, τσάκωσε τον αγρότη ανυποψίαστο στο χωράφι του και τού άλλαξε τον αδόξαστο στις κλωτσιές. Κατόπιν, άλλαξε τον αδόξαστο και σ' όλους τους γείτονές του -έναν προς έναν- επειδή τον βοήθησαν.
Ηθικό δίδαγμα #2: Προσοχή: όταν πρόκειται για γαϊδούρια-πολιτικούς, σαν αυτούς που γλείφουν τον κώλο μας για ψήφο σήμερα, ρίχνουμε τσιμέντο ταχείας πήξεως -όχι χώμα- για νάμαστε σίγουροι ότι δεν θα επανακάμψουν (αυτοί και οι απόγονοί τους)!
...Χαγάνοι ορνεοκέφαλοι βυσσοδομούν. Σκυλοκοίτες και νεκρόσιτοι κι ερεβομανείς κοπροκρατούν το μέλλον...
Η πολιτική ανηθικότητα
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΩΡΓΟΥΔΗ (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 21-12-2011)
«Έκλεινες τα μάτια σα νάκλεινες μια πόρτα σ’ ένα ξένο σπίτι, να μη δεις, να μη σκέφτεσαι. Δολοπλοκίες, δωροδοκίες, προδοσίες. Οι πιο εύκαμπτοι στη ραχοκοκκαλιά στέκονταν πάντα ψηλότερα. Θηβαίοι, Αργείοι, Κορίνθιοι, Σπαρτιάτες Αθηναίοι, -ποιοι διοικούσαν, στ’ αλήθεια;- μια μυστική εξουσία σα να κινούσε από μακριά τα νήματα». «Ισμήνη», Γ. Ρίτσος
Η καταστροφική πορεία στην οποία οδηγείται η χώρα με μαθηματική ακρίβεια, η οικονομική και κοινωνική σκλαβιά στην οποία καθημερινά σπρώχνονται βίαια τα κατώτερα αλλά και τα μικρομεσαία κοινωνικά στρώματα μέχρι την πλήρη εξόντωσή τους, δεν αμφισβητείται πλέον από κανένα.
Ούτε από τους ακραιφνείς Μνημονιακούς πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες ούτε από τα παπαγαλάκια τους στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, που πριν λίγο καιρό κατακεραύνωναν όποιον τολμούσε να εκφέρει άλλη πολιτική άποψη πέραν του καταστροφικού Μνημονιακού μονοπατιού. Εσχάτως αρκετοί από αυτούς εκφράζονται ως … αντιστασιακοί του Μνημονίου ενώ ακόμα και υπουργοί των δύο κομμάτων, ιδιαιτέρως μάλιστα του ΠΑΣΟΚ ασκούν κριτική στην κυβέρνηση Παπαδήμου, λες και δεν χάραξαν αυτοί το χαοτικό και ανέλπιδο δρόμο της με την κατάργηση του Ελληνικού Συντάγματος και την υποβάθμιση του Ελληνικού Κοινοβουλίου. Κάθε μέρα στην μαύρη τρύπα που άνοιξαν εξαγγέλλονται νέα μέτρα αφαίμαξης και τα δελτία ειδήσεων των ΜΜΕ ηχούν ως αγγελτήρια θανάτου της χώρας. Η Ελλάδα θα Πακιστανοποιηθεί όπως και όλος ο Ευρωπαικός Νότος, χωρίς να υπάρξει ανάπτυξη κάτω από το εθνικιστικό οικονομικό πρόγραμμα της Μέρκελ που εδράζεται πολιτισμικά στις Προτεσταντικές φασιστικές αξίες της τιμωρίας και της εκδίκησης, αφού προηγουμένως έχει γίνει ιδεολογική και πολιτική αντιστροφή των γεγονότων. Δηλαδή ότι ο πλούτος του Ευρωπαϊκού Βορρά, είναι η ληστεία του Ευρωπαϊκού Νότου. Και είναι ληστεία διότι το όραμα και το πολιτικό πρόγραμμα για ισόρροπη ανάπτυξη Βορρά –Νότου με μεταφορά κεφαλαίων και τεχνογνωσίας από την μία Περιφέρεια στην άλλη ανατράπηκε πλήρως. Η Ελληνική πολιτική ελίτ που δέχτηκε αυτή την ανατροπή η οποία ισοδυναμεί με υποταγή της χώρας στο Δ΄ Ράιχ και στους άλλους συνδαιτυμόνες του, δημιούργησε τους όρους εξαθλίωσης και εξανδραποδισμού <...> Όλα αυτά έγιναν επειδή δεν υπήρχε από τις ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ αγάπη για την πατρίδα και τους πολίτες της κυρίως τους εργαζομένους, δηλαδή πολιτικό ήθος. Το ήθος δεν είναι μία εξαϋλωμένη έννοια των αδυνάτων όπως θέλουν να την παρουσιάσουν οι Μακιαβελικοί επιτελάρχες του σκότους, Μεταμοντέρνοι, εκσυγχρονιστές, εθνικιστές, νεοφιλελεύθεροι, κεντροαριστεροί γονυπετείς της αγοράς, αλλά το θεμέλιο της κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Ο Αριστοτέλης στα " Μεγάλα Ηθικά" τονίζει εμφατικά: "Αφού σκοπεύουμε να μιλήσουμε για ηθική, θα πρέπει πρώτα να εξετάσουμε ποιανού κλάδου αποτελεί το ήθος. Μπορούμε ν’ απαντήσουμε με συντομία πως αποτελεί μέρος της πολιτικής και καμιάς άλλης. Διότι δεν είναι δυνατόν να κάνει κανείς πολιτική χωρίς να έχει οντότητα, θέλω να πω να είναι σπουδαίος. Το να είναι κανείς σπουδαίος σημαίνει να έχει αρετές. Αν κάποιος λοιπόν πρόκειται να ενεργήσει σωστά στην πολιτική, πρέπει να είναι σπουδαίος στο ήθος". (Εκδ. Κάκτος) Στην πολιτική ανηθικότητα εισροών των συστημικών πολιτικών δυνάμεων οι εκροές ήταν ο εκφυλισμός της χώρας. Και μέρος αυτής της πολιτικής ανηθικότητας είναι η πρωτοφανής επίθεση εναντίον οποιουδήποτε πολίτη ή φορέα αντιτίθεται στον Μνημονιακό όλεθρο. <...>
Το λαϊκό τσουνάμι της οργής όμως έρχεται και η Κόπρος του Αυγείου θα καθαρίσει σύντομα.
Δικό μου σχόλιο: Προσωπικά, δεν τρέφω πλέον ελπίδες ότι η πολιτική κόπρος που μας ταλανίζει θα καθαρίσει σύντομα, για τον απλούστατο λόγο ότι Ηρακλής δεν έχει αναδειχθεί ακόμα, το δε σώμα των πολιτών λουφάζει αναποφάσιστο και στρουθοκαμηλίζει μέσα στη σιωπή των (προς σφαγήν) αμνών. Αντί γιορτινών ευχών, λοιπόν, θα ήθελα να τού αφιερώσω τους παρακάτω στίχους:
Λόγω καθυστέρησης εκταμίευσης της κρατικής χρηματοδότησης
Την κατανόηση των υπαλλήλων του ΠΑΣΟΚ ζητά ο γενικός γραμματέας του κόμματος κ. Ροβέρτος Σπυρόπουλος για το γεγονός ότι η μισθοδοσία του μηνός Οκτωβρίου θα καθυστερήσει τουλάχιστον 15 μέρες. Αιτία: η καθυστέρηση της εκταμίευσης της κρατικής χρηματοδότησης.
Οπως αποκαλύπτει το protothema.gr, με sms που εστάλη το μεσημέρι της Τετάρτης στα κινητά τους, οι υπάλληλοι του ΠΑΣΟΚ (όσοι δηλαδή εργάζονται στις διοικητικές υπηρεσίες του κόμματος και στα κεντρικά γραφεία της οδού Ιπποκράτους) ενημερώθηκαν ότι η πληρωμή τους για τον Οκτώβριο μπορεί να καθυστερήσει μέχρι και 15 μέρες. "Σας ενημερώνουμε ότι οι αποδοχές μηνός Οκτωβρίου θα καταβληθούν έως τις 15 Νοεμβρίου 2011, λόγω καθυστέρησης χορήγησης της κρατικής χρηματοδότησης. Ευχαριστούμε για την κατανόηση", έγραφε το μήνυμα που υπέγραφε ο γενικός γραμματέας του ΠΑΣΟΚ (και διοικητής του ΙΚΑ) κ. Ροβέρτος Σπυρόπουλος. Ποιος είπε ότι τα χρήματα από τα δάνεια της τρόικας καλύπτουν μόνο τις ανάγκες για την αναχρηματοδότηση παλαιότερων δανείων του ελληνικού δημοσίου; [protothema.gr]
Ως κοινωνία, βρισκόμαστε τα τελευταία δύο χρόνια σε τρομακτική περιδίνηση (κάτι σαν πλυντήριο σε κύκλο στυψίματος 2000 στρ/λ). Έχουμε "ξεβολευτεί" απ' αυτά που ξέραμε, έχουμε βιαστεί ποικιλοτρόπως και απειλούμεθα με άμεση εξαφάνιση. Αντιδρούμε (φυσιολογικά και αναμενόμενα) με όποιον τρόπο μπορούμε, όντας αντιμέτωποι με ένα πολιτικό σύστημα που θεωρούμε εχθρικό ή αδιάφορο προς τα "θέλω" μας.
Κατεβαίνουμε, π.χ., στους δρόμους, διαμαρτυρόμαστε, μουτζώνουμε κτίρια και βουλευτές (και τρώμε άγριο ξύλο γι' αυτό). Ζητάμε (άμεση) Δημοκρατία, γιατί κάπου ακούσαμε τον όρο και μάς άρεσε. Παρωχημένοι (αντιπολιτευτικοί και μη) κομματικοί οργανισμοί προτείνουν μπαγιάτικες λύσεις στο πρόβλημα (ξαναζεσταμένα μακαρόνια) και τούς δίνουμε προσοχή. Φτιάχνουμε "πλατείες", δεκάδες πατριωτικά κινήματα, κόμματα, φρου-φρου κ' αρώματα, blogs, κλπ. Έγκριτοι και (τηλεοπτικώς) γνωστοί συνταγματολόγοι προτείνουν νέα συντάγματα και "νέες" πολιτικές συνταγές (π.χ. http://www.aixmi.gr/index.php/giati-proteinw-sygrothsh-voulis-politwn/). Πατριώτες ακαδημαϊκοί (εντός και εκτός Ελλάδας) προτρέπουν σε άμεση συνεργασία όλα τα πρόσφατα ανανεωτικά κινήματα, προκειμένου ν' αντιμετωπιστεί η "κομματική λαίλαπα" στις επερχόμενες εκλογές (π.χ. http://anarmodios.wordpress.com/2011/08/08/1-412/). Θα υπάρξει αποτέλεσμα; Αμφιβάλλω, αν δεν μάθουμε πρώτα και άμεσα από βέσπα και τούβλα!
Ας πούμε ότι εγώ είμαι Αρχιτέκτονας. Έρχεται στο γραφείο μου ο πελάτης Χ και μού αναθέτει το παρακάτω έργο: σχεδίαση κτιρίου τάδε, με λειτουργικές προδιαγραφές τάδε, το οποίο ο πελάτης απαιτεί να κατασκευαστεί, κυρίως, από τούβλα. Εγώ δεν έχω ξαναπαράξει κτίριο με τούβλα (δεν τα γνωρίζω ως υλικό, ας πούμε), πλην όμως γνωρίζω να αρχιτεκτονώ, εν γένει. Τί κάνω εν προκειμένω;
α) Προσποιούμενος τον παντογνώστη, απαντώ: "φυσικά κ. Χ, τα σχέδιά σας θα είναι έτοιμα σε ένα μήνα" και ανατρέχω στο λεξικό μου για να μάθω περί τούβλων (σιγά μη χάσω τον πελάτη, σιγά μη δείξω την άγνοιά μου). Το λεξικό μού λέει:
τούβλο το [túvlo] Ο39:1. ψημένος πηλός, συνήθ. σε ορθογώνιο παραλληλόγραμμο σχήμα και διάτρητος, που τον χρησιμοποιούν για την κατασκευή τοίχων 2. (μτφ., οικ.) για άνθρωπο, κυρίως για μαθητή, που μαθαίνει πολύ δύσκολα, που δεν παίρνει τα γράμματα· ντουβάρι, κούτσουρο...
Όπα, μέγα πρόβλημα! Τί θέλει ο πελάτης Χ; Κτίριο φτιαγμέμο από ορθογώνια πήλινα παραλληλόγραμα σχήματα με τρύπες ή κτίριο φτιαγμένο από (χαζούς) ανθρώπους; Και τα δύο είναι εφικτά για τον αρχιτέκτονα!
β) Απαντώ στον κ. Χ: "φυσικά κ. Χ, τα σχέδιά σας θα είναι έτοιμα σε ένα μήνα, εφόσον μπορέσουμε να συμφωνήσουμε πρώτα στον επακριβή ορισμό του τούβλου".
Και να για κόψω τις φτηνές φιλοσοφικές χαζομάρες, το παρακάτω κείμενο είναι δημοσιευμένο στο site του 3ου Λυκείου Αγίων Αναργύρων Αττικής - Φιλοσοφικός Λόγος, Αριστοτέλους Πολιτικά, Ενότητα 11 (καταχώρηση Δ. Παριώτη) - κλικ εδώ. Είναι ένα από τα κείμενα που καλούνται να διαβάσουν, αναλύσουν και εμπεδώσουν(;) τα παιδιά μας (οι ακούσιοι κληρονόμοι των αμαρτιών/λαθών μας), άρα ας μήν βαρυγκομήσουμε τον χρόνο που απαιτείται για να το διαβάσουμε και εμείς. Το παραθέτω εδώ, με ελάχιστες περικοπές και παρεμβάσεις (στίξης/διαμόρφωσης παραγράφων). Το ζητούμενο δεν είναι να συμφωνήσουμε ή διαφωνήσουμε με το κείμενο - είναι να προβληματιστούμε και εν τέλει να συμφωνήσουμε μεταξύ μας ως προς το τί είναι "βέσπα" και "τούβλο" ή τί ζητάμε ως Πολίτες! Το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα έχει προ πολλού συμφωνήσει στους ορισμούς του, γι' αυτό και μάς παίρνει συνεχώς φαλάγγι!
Και αυτή είναι εκείνη που ονομάζεται πόλη και πολιτική κοινωνία.
Ερμηνευτικά σχόλια
Ορισμός της πόλεως – τα βασικά της γνωρίσματα Πόλη: μια μορφή κοινωνικής συνύπαρξης, ανώτερη από όλες τις άλλες, τις οποίες περικλείει, και η οποία αποβλέπει στο ανώτερο από όλα τα αγαθά. Οι όροι έννοια γένους της πόλεως: κοινωνία: το προσεχές γένος της πόλεως, η υπερκείμενη έννοια, η έννοια στην οποία υπάγεται, στης οποίας το πλάτος περιέχεται η έννοια της πόλεως. Ειδοποιός διαφορά: το γνώρισμα το οποίο τη διαφοροποιεί από τις άλλες κοινωνίες είναι το αγαθό προς το οποίο αποβλέπει η πόλη. Η πόλη αποβλέπει στο αγαθό που είναι το κυριώτατο πάντων, και αυτό είναι η ευδαιμονία των πολιτών.
Ο παραγωγικός συλλογισμός της ενότητας
α. προκείμενη : α. κάθε πόλη είναι μια κοινωνία.
β. κάθε κοινωνία έχει συγκροτηθεί χάριν κάποιου αγαθού
β. προκείμενη : α. όλες οι κοινωνίες αποβλέπουν σε κάποιο αγαθό
β. κάθε κοινωνία, ανάλογα με τη φύση και το χαρακτήρα της, αποβλέπει σε διαφορετικό αγαθό.
Συμπέρασμα: Η πόλη, ανώτερη από όλες τις κοινωνίες, αποβλέπει στο ανώτερο από όλα τα αγαθά.
Η μεθοδολογία του Αριστοτέλη
Βασικά στοιχεία της αριστοτελικής μεθόδου είναι το επιχείρημα «διά λόγων» και το εμπειρικό δεδομένο «τοῖς φαινομένοις». Η μέθοδος του είναι συγχρόνως και εμπειρική και επιστημονική. Ορῶμεν: συνεπώς, ο Αριστοτέλης έχει ως αφετηρία για τους συλλογισμούς του την εμπειρία, τα δεδομένα των αισθήσεων, την εμπειρική πραγματικότητα (ανάλογη η αναφορά στην πέτρα και τη φωτιά στην πρώτη ενότητα των Ηθικών). Τα επιχειρήματά του στηρίζονται στην παρατήρηση της αντικειμενικής πραγματικότητας, στα θετικά στοιχεία της εμπειρίας και όχι στην αφηρημένη σκέψη. Αυτά τα χρησιμοποιεί για να συνάγει συμπεράσματα, επομένως είναι εμπειρικός (θετικός) και όχι θεωρητικός φιλόσοφος.
Ο Αριστοτέλης, όπως και στα άλλα βιβλία του, αρχίζει από τα γενικά και ύστερα αναφέρεται στα επιμέρους θέματα. Θεωρεί δεδομένη την προτεραιότητα του ὅλου σε σχέση με το μέρος. Η ταυτότητα της φύσης ενός πράγματος προηγείται από κάθε επιμέρους στοιχείο του και από τον σκοπό προς τον οποίο αυτό το πράγμα κατατείνει. Με την έκφραση, συνεπώς, λίγο παρακάτω πᾶσαν πόλιν θέτει σε οντολογική προτεραιότητα το σύνολο, δηλαδή την πόλη, έναντι του ατόμου.
Διαδικασία του συλλογισμού για τον ορισμό της πόλεως (πόλης-κράτους) πᾶσα πόλιν
Ο Αριστοτέλης συνήθιζε να αρχίζει την έκθεσή του με μια γενική πρόταση και να προχωρεί στη συνέχεια στην εξέταση των επιμέρους περιπτώσεων, δηλαδή από τα γενικά στα μερικά. Κατά βάθος, πίστευε ότι είναι κατά φύσιν να αναφερόμαστε πρώτα στα κοινά, στα γενικά θέματα, και ύστερα να περνάμε στα ειδικά, στα επιμέρους ζητήματα. Τη μέθοδο που βρίσκει κατάλληλη για την μελέτη και τη διερεύνηση των φυσικών φαινομένων, ο Αριστοτέλης την εφαρμόζει για τη μελέτη των πολιτικών θεμάτων. Αυτό σημαίνει τη σύλληψη των φαινομένων (φυσικών και πολιτικών) ως ενιαίων και ομοίων.
Ο ορισμός της πόλης που δίνει ο Αριστοτέλης αρχίζει από την έννοια γένους, κοινωνία-κοινωνία τινά οὖσαν, και προχωρεί στην ειδοποιό διαφορά της από τις άλλες κοινωνίες. H διαφορά είναι ο στόχος της, που είναι το «κυριώτατο» από όλα τα αγαθά. Η κοινωνία είναι το προσεχές γένος της πόλης, η έννοια στην οποία υπάγεται (η υπερκείμενη), στης οποίας το πλάτος περιέχεται η έννοια της πόλεως, μαζί με άλλες έννοιες. Ως προς την ειδοποιό διαφορά, δηλαδή το γνώρισμα της πόλης που τη διαφοροποιεί από τις άλλες όμοιες έννοιες, τις άλλες «κοινωνίες», αυτή είναι το αγαθό στο οποίο αποβλέπει η πόλη. Η πόλη στοχάζεται ενός αγαθού που είναι το «κυριώτατο πάντων».
Οι όροι του συλλογισμού
Πόλιν: Η πόλη χρησιμοποιείται εδώ με τη σημασία που είχε στους αρχαίους Έλληνες, δηλαδή με τη σημασία του κράτους. Η πόλη-κράτος στα κλασικά χρόνια, είναι μια κοινότητα πολιτών τελείως ανεξάρτητη και κυρίαρχη πάνω στους πολίτες της, η οποία κυβερνιέται με νόμους και συνδέεται στενά με τη λατρεία. Η πόλη έχει εδαφική ακεραιότητα και ανεξαρτησία. Οι πολίτες είχαν συνείδηση των κοινών δεσμών με τους οποίους ενώνονταν, ενώ δεν είχαν κάνενα δεσμό ή λόγο υποταγής σε άλλη πόλη-κράτος. Οι θεσμοί, οι παραδόσεις και η λατρεία κάθε πόλης-κράτους είχαν χαρακτήρα υποχρεωτικό και οι πολίτες δεν διανοούνται να τα παραβιάσουν. Αντίστοιχα, αναφέρεται ο Θουκυδίδης στο κεφάλαιο 37 του επιταφίου λόγου (Ιστορία, βιβλίο Β, κεφ. 25-46). Ιδιαίτερα, οι νόμοι έδιναν το στίγμα των ελεύθερων και πολιτισμένων ανθρώπων, γιατί με την πειθαρχία των πολιτών σε αυτούς ήταν αδιανόητη η υπακοή σ’ έναν κυρίαρχο τύραννο, συχνά άδικο και ιδιότροπο.
Κοινωνία: ο όρος δηλώνει κάθε μορφή αλληλεξάρτησης των ανθρώπων που προκύπτει από την κοινή ανάγκη και έχει σκοπό να ικανοποιήσει αυτήν την ανάγκη. Η λέξη προέρχεται από το ρήμα κοινωνῶ που σημαίνει στα αρχαία ελληνικά έχω ή κάνω κάτι μαζί με κάποιον ή κάποιους άλλους, συμμετέχω, παίρνω μέρος μαζί με κάποιους άλλους σε κάτι. Η συμμετοχή αυτή δεν πραγματοποιείται με συμβατικό και περιπτωσιακό τρόπο, καθώς πίστευαν οι σοφιστές, αλλά συνιστά μια φυσική ενέργεια, σταθερή, μόνιμη και αναγκαία (πρώτες μορφές κοινωνίας που θα δούμε είναι ο οίκος και η κώμη). Επομένως, κοινωνία είναι ομάδα ανθρώπων που συνυπάρχουν, συνεργάζονται σε κάποιες ενέργειες ή συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, έχοντας κάποιον κοινό σκοπό ή ένα επιμέρους, κάθε φορά, συμφέρον. Άλλωστε, όπως αναφέρετα,ι κάθε κοινωνία «ἕνεκεν τινός ἀγαθοῦ συνεστηκυῖαν» .
«κοινωνίαν ἕνεκεν τινός ἀγαθοῦ συνεστηκυῖαν» Εδώ πρόκειται για το τελικό αίτιο. Ουσιαστικά έχουμε τη τελεολογική μετάθεση του του αιτίου. Η δημιουργία των πρώτων μορφών κοινωνίας, η οικογένεια και η κοινωνία δεν δημιουργήθηκαν από έναν συνειδητό σκοπό. Τη δημιουργία τους καθορίζει το ορμέμφυτον ως αναγκαίο στοιχείο για τη σύστασή της και η ανάγκη ως προϋπόθεση για τη διασφάλιση της διατήρησης της κοινωνίας. Η ανάγκη αυτή είναι η προϋπόθεση που επιβάλλεται στα άτομα για την διασφάλιση του βίου, για τη διατήρησή του. Το επιχείρημα αυτό γενικεύει την τάση της ενσυνείδητης ατομικής ενέργειας για μια κατάσταση που υφίσταται δυνάμει και είναι δυνάμει παθητική και όχι βουλήσει ενεργητική. Η επικοινωνία και η συμμετοχή των ανθρώπων σε μια κοινωνία αποβλέπουν στην ικανοποίηση ενός αγαθού, δηλαδή έχουν στόχο την ικανοποίηση κάποιας κοινής ανάγκης. Η ανάγκη αυτή ερμηνεύεται ως ωφέλεια και είναι ο σκοπός μιας κοινωνίας. Πράγματι, «το νόημα και ο χαρακτήρας κάθε πράγματος στον κόσμο, είτε έμβιο είναι, είτε εργαλείο, είτε κοινωνία, πρέπει να αναζητηθεί στον σκοπό της ύπαρξής του. Ο Αριστοτέλης αναζητεί την ερμηνεία των όντων όχι στην αρχή της ανάπτυξής τους, αλλά στη τελική μορφή που είναι και ο προορισμός τους.
Η τελεολογική θεώρηση (σημ.: τέλος = στόχος, σκοπός)
«ἀγαθοῦ τινός ἕνεκεν», «άγαθοῦ χάριν», «ἀγαθοῦ τινός στοχάζονται», «μάλιστα τού κυριωτάτου πάντων (στοχάζεται): Οι φράσεις δείχνουν την χαρακτηριστική και εδώ τελεολογική σκέψη του Αριστοτέλη. Κάθε πράγμα στη φύση δεν είναι αυθαίρετο, τυχαίο, αλλά έχει ένα σκοπό, προσδιορίζεται από ένα τέλος. Όλοι κάνουν τα πάντα για ένα σκοπό, το αγαθό, όλες οι κοινωνίες έχουν συσταθεί με ένα σκοπό και η πολιτική κοινωνία στοχεύει στο ανώτερο αγαθό. Συνεπώς, θεωρεί ότι το νόημα και ο χαρακτήρας κάθε πράγματος στον κόσμο πρέπει να αναζητηθεί στο σκοπό της ύπαρξής του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η σύσταση και η λειτουργία κάθε κοινωνίας στοχεύει στην κατάκτηση κάποιου αγαθού, οι πράξεις των ανθρώπων αποσκοπούν σε κάποιο αγαθό και η πόλις ή αλλιώς η πολιτική κοινωνία επιδιώκει το ανώτερο από όλα τα αγαθά.
Ή κυριωτάτη πασῶν καί περιέχουσα τάς πάσας τάς ἂλλας "περιέχουσα πάσας τάς ἄλλας": στα Ηθικά Νικομάχεια ο Αριστοτέλης αναφέρεται στις διάφορες κοινωνίες, που η καθεμιά τους έχει ένα επιμέρους συμφέρον. Αυτοί, π.χ., που πολεμούν, επιδιώκουν όλοι μαζί τον πλούτο ή τη νίκη ή την κατάκτηση μιας πόλης, οι ναυτικοί έχουν στόχο την απόκτηση χρημάτων, κάτι το ανάλογο συμβαίνει σε όσους ανήκουν σε μια φυλή ή σε ένα δήμο. Αυτές τις κοινωνίες ο Αριστοτέλης τίς θεωρεί μόρια τής πολιτικής κοινωνίας και τίς τοποθετεί σε θέση υποδεέστερη από αυτή. Η πολιτική κοινωνία δεν στοχεύει σε ένα ειδικό συμφέρον, στο κατά περίπτωση συμφέρον της συγκυρίας, αλλά σε αυτό που αφορά ἅπαντα τόν βίον.
Αναλυτικά: οι άλλες κοινωνίες που αναφέρθηκαν (πάσας τάς ἄλλας) βρίσκονται εξελικτικά και ιεραρχικά κάτω από το επίπεδο της πόλης, αποτελούν τμήματα της πολιτικής κοινωνίας. Επιδιώκουν κάποιο ειδικό πάντα συμφέρον και εξασφαλίζουν κάτι από τα αναγκαία τους. Έχουν επιμέρους στόχους και αναφέρονται σε ειδικά τμήματα της κοινωνίας.
Αντίθετα, η πολιτική κοινωνία φαίνεται ότι υπάρχει για το κοινό συμφέρον και από την αρχή για τον λόγο αυτό σχηματίστηκε και για αυτό λόγο παραμένει. Η πόλις, ή πολιτική κοινωνία, είναι ιεραρχικά ανώτερη από τις επιμέρους κοινότητες που ενσωματώνει. Ο άνθρωπος, στα πλαίσια της πόλης, επιτυγχάνει την εκπλήρωση «τοῦ κυριωτάτου πάντων τῶν ἀγαθῶν», μέσα στα πλαίσια της «κυριωτάτης πασῶν» (τῶν κοινωνιῶν) τῆς περιεχούσης πάσας τάς ἄλλας». Για αυτό το πράγμα και οι νομοθέτες σκέπτονται, και ισχυρίζονται ότι είναι δίκαιο αυτό που είναι συμφέρον για όλους. Οι άλλες κοινωνίες επιθυμούν τα επιμέρους του κοινού συμφέροντος, για παράδειγμα οι ναυτικοί τα κέρδη από τα ταξίδια των πλοίων ή κάτι σχετικό, αυτοί που εκστρατεύουν μαζί με άλλους τα κέρδη από τον πόλεμο, είτε είναι χρήματα, είτε η νίκη, είτε η επιθυμία κατάκτησης μιας πόλης. Η πολιτική κοινωνία δεν επιδιώκει το πρόσκαιρο συμφέρον, αλλά αυτό που είναι για όλη τη ζωή, για το παντοτινό,το διαρκές. Οι υπόλοιπες κοινωνίες φαίνονται να είναι τμήματα της πολιτικής κοινωνίας .
Η έννοια του ἀγαθοῦ και της εὐδαιμονίας
Η έννοια του ἀγαθοῦ αναφέρεται τρεις φορές και τις δυο από αυτές προσδιορίζεται με την αόριστη αντωνυμία τινός, ενώ στην τρίτη με τη μετοχή δοκοῦντος, γεγονός το οποίο δείχνει τον αόριστο και υποκειμενικό χαρακτήρα του αγαθού το οποίο ταυτίζεται με το προσωπικό και εφήμερο συμφέρον, το οποίο μπορεί να είναι ακόμη και κάτι κακό.
Την τελευταία φορά, η αναφορά στο ἀγαθόν δεν είναι άμεση, ο Αριστοτέλης το αναφέρει ως «τό κυριώτατον πάντων». Αυτό το άγαθόν, το ἀκρότατον πάντων τῶν πρακτῶν ἀγαθῶν, είναι η ευδαιμονία για την οποία γίνεται αναλυτικά λόγος στο πρώτο βιβλίο των Ηθικών Νικομαχείων. Η ευδαιμονία αρχικά σήμαινε την εύνοια του θείου, επομένως κάτι που δεν το πετυχαίνει ο άνθρωπος μόνος του, αλλά του το δίνει ο θεός (ανάλογη και η σημασία της λέξης "ευτυχία"). Ο Ηράκλειτος και ο Δημόκριτος δίνουν διαφορετικό περιεχόμενο στον όρο και διατυπώνουν την άποψη ότι δεν προέρχεται από το θείο, αλλά ότι εξαρτάται από τις ατομικές πράξεις και την ενάρετη δράση που αναπτύσσει ο άνθρωπος.
Η ευδαιμονία για τον Αριστοτέλη αποτελεί τον σκοπό της ηθικής και της πολιτικής. Η ευδαιμονία ορίζεται όχι ως κατάσταση αλλά ως ενέργεια της ψυχής με τους κανόνες της τέλειας αρετής. Ο ορισμός αυτός αφορά την ευδαιμονία ως υπέρτατο αγαθό στον ηθικό βίο του ανθρώπου. Για τον Αριστοτέλη, η ευδαιμονία είναι και ο κύριος προορισμός της πόλεως (το υπέρτατο τέλος της).
Κυριωτάτου πάντων: Το κυριώτατο πάντων είναι η ευδαιμονία, υπέρτατος στόχος και υπέρτατο τέλος της πόλεως. Ο φιλόσοφος δέχεται την σύμπτωση του υπέρτατου αγαθού για το άτομο, με το υπέρτατο αγαθό για την πόλη και αντίστροφα. Αυτό σημαίνει ότι, όπως η ευδαιμονία του ατόμου επιτυγχάνεται με τις πράξεις του ατόμου, έτσι και με τις πράξεις των ανθρώπων ως πολιτών επιτυγχάνεται και η ευδαιμονία της πόλεως. Με το νόημα αυτό, η ατομική συμπεριφορά έχει καθαρά πολιτικό περιεχόμενο, οι πράξεις των ανθρώπων έχουν πολιτικές συνέπειες, συνεπάγονται δηλαδή την εὐδαιμονία τῆς πόλεως ή το αντίθετό της. Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ηθική φιλοσοφία είναι μέρος της πολιτικής φιλοσοφίας.
Με βάση τα παραπάνω, η τελειότατη πολιτεία εξαρτάται από τις εξής προϋποθέσεις:
α) περιέχει όλες τις μορφές της πολιτικής οργάνωσης,
β) στοχεύει στην κατάκτηση του ἀγαθοῦ.
Αυτή τη μορφή κοινωνίας ο Αριστοτέλης την ονομάζει πόλιν ή πολιτική κοινωνία. Με το επίθετο πολιτική τονίζεται ότι οι πολίτες, όχι ως άτομα πλέον, αλλά ως μέλη μιας κοινωνίας που λέγεται πόλις, έχουν ως στόχο (στοχάζονται) το κυριώτατον ἀγαθόν, την ευδαιμονία, η οποία είναι το αποκορύφωμα των αρετών. Η αριστοτελική ηθική φιλοσοφία είναι η προϋπόθεση για το πέρασμα στην πολιτική φιλοσοφία και η ευδαιμονία αποτελεί τον σκοπό και της ηθικής και της πολιτικής.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με τη συγκρότηση της πόλεως
Ο Αριστοτέλης επιθυμεί να αντικρούσει τις απόψεις των σοφιστών ότι η ύπαρξη της πόλης είναι συμβατική, οφείλεται στο θετό νόμο και επομένως είναι αντίθετη στη φύση του ανθρώπου. Ο Πρωταγόρας ανήκει στους σοφιστές που υπερασπίζονται το νόμο, εξηγεί τη σύσταση της πόλης από την ανάγκη (προστασίας από τα θηρία, επιβίωσης), αλλά τονίζει ότι χωρίς την ανάπτυξη της αιδούς και της δίκης και της πολιτικής αρετής, δεν μπορούσε να υπάρχει πόλη. Η δυνατότητα ανάπτυξης της πολιτικής αρετής ενυπάρχει στον άνθρωπο, αλλά αναπτύσσεται με τη διδασκαλία και τη ζωή στην κοινωνία. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, αιτία της σύστασης των πόλεων είναι η έλλειψη αυτάρκειας του ανθρώπου ως ατόμου και η αλληλεγγύη. Η αλληλεγγύη μπορεί να εξηγηθεί ως στάση που οδηγεί στον καταμερισμό της εργασίας και στην εξειδίκευση, στην οποία στηρίζεται και η ανάπτυξη της πόλης...
Απεχθάνομαι μετά βδελυγμίας τον Milton Friedman (και φιλοσοφικά και φατσικά, που να γυρίζει αιώνια στο τάφο του)! Πέραν τούτου, έτυχε να διαβάζω πρόσφατα περί γεωμετρίας των fractals (ελληνιστί: μορφοκλασματική ή κλασματομερής γεωμετρία), κάτι μού έκανε 'κλικ' όσον αφορά πιθανούς συσχετισμούς με την πολιτική και την οικονομία, τό έψαξα στο Google και βρήκα, μεταξύ άλλων, ένα ενδιαφέρον άρθρο του Peter Bearse με τίτλο The Fractal Revolution (1999 - http://www.spectacle.org/999/bearse.html). Μού άρεσε πολύ - έτσι αποφάσισα να μεταφράσω και να παραθέσω εδώ τμήματά του. Ζητώ συγνώμη για τίς όποιες ατέλειες βρείτε - δεν είμαι ούτε φιλόσοφος, ούτε μαθηματικός, ούτε επαγγελματίας μεταφραστής.
Πρώτα, μια σύντομη εισαγωγή στο θέμα από wikipedia
Με τον διεθνή όροφράκταλ(fractal, ελλ.μορφόκλασμαήμορφοκλασματικό σύνολο) σταΜαθηματικά, τηΦυσικήαλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικόσχήμαπου επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο βαθμό μεγέθυνσης, κι έτσι συχνά αναφέρεται σαν "απείρως περίπλοκο". Το φράκταλ παρουσιάζεται ως "μαγική εικόνα" που όσες φορές και να μεγεθυνθεί οποιοδήποτε τμήμα του θα συνεχίζει να παρουσιάζει ένα εξίσου περίπλοκο σχέδιο με μερική ή ολική επανάληψη του αρχικού. Χαρακτηριστικό επομένως των φράκταλ είναι η λεγόμενηαυτο-ομοιότητα(self-similarity) σε κάποιες δομές τους, η οποία εμφανίζεται σε διαφορετικά επίπεδα μεγέθυνσης.
Τα φράκταλ σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να προκύψουν από τύπο που δηλώνει αριθμητική, μαθηματική ή λογική επαναληπτική διαδικασία ή συνδυασμό αυτών. Η πιο χαρακτηριστική ιδιότητα των φράκταλ είναι ότι είναι γενικά περίπλοκα ως προς τη μορφή τους, δηλαδή εμφανίζουν ανωμαλίες στη μορφή σε σχέση με τα συμβατικά γεωμετρικά σχήματα. Κατά συνέπεια δεν είναι αντικείμενα τα οποία μπορούν να οριστούν με τη βοήθεια τηςευκλείδειας γεωμετρίας. Αυτό υποδεικνύεται από το ότι τα φράκταλ, όπως έχει αναφερθεί παραπάνω, έχουν λεπτομέρειες, οι οποίες όμως γίνονται ορατές μόνο μετά από μεγέθυνσή τους σε κάποια κλίμακα.
The Fractal Revolution - Η Μορφοκλασματική Επανάσταση
του Peter Bearse
<...>
Η ανθρώπινη ζωή είναι εγγενώς χαοτική. Οι άνθρωποι το ένιωθαν αυτό από την αρχή του καταγεγραμμένου χρόνου. Μερικές φορές το διαισθάνονταν, αλλά συνήθως προσεύχονταν, ευχόμενοι το χάος να έχει μια υποκείμενη δομή. Μόνο πρόσφατα, πάντως, έχει εκφραστεί αυτή η ελπίδα με επιστημονικούς/μαθηματικούς όρους, όπως με την ιχνογράφηση μιας υποκείμενης πραγματικότητας, σε αντίθεση με το αντικείμενο μιας βαθιάς ανθρώπινης επιθυμίας. Μέχρι την Γαλλική Επανάσταση, η δομή της ανθρώπινης ύπαρξης ήταν θέμα υπερβατικής πίστης και όχι ανθρώπινης γνώσης. Η βασική «δομή» ήταν χιλιετής – η απόκρυφη Πολιτεία του Θεού, καθαγιασμένη από ματαιόδοξους ανθρώπους μέσω μνημείων και σκοπών.
Η ανακάλυψη ότι η «γεωμετρία της φύσης» είναι μορφοκλασματική έχει βαθειές προεκτάσεις όσον αφορά το πώς οι άνθρωποι κατανούν την κοινωνία τους και τον ρόλο τους στα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα. Τί σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι τώρα υπάρχει, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, μια στέρεη μαθηματική και επιστημονική βάση για μια συνεχή επανάσταση/εξέλιξη της κοινωνίας παγκόσμια, με τρόπους που εστιάζουν στην εκπλήρωση ατομικών δυνατοτήτων ως κυρίαρχο στόχο της ανθρώπινης ανάπτυξης. Τα άτομα και οι δράσεις τους, όσο μικρές και εντόπιες και να είναι, μπορούν τελικά να αναγνωριστούν ως επιρροές πάνω σε ιστορικά μοτίβα. Η «μεγάλη εικόνα» είναι ένα κατασκεύασμα αποτελούμενο από πολλά μικροσκοπικά, αλληλεπιδρώντα μοτίβα. Ο «Οργανωτικός Άνθρωπος» είναι νεκρός ή πεθαίνει σε οποιαδήποτε «εκ τών άνω προς τα κάτω» εκδοχή του.
<...>
Η βάση της μορφοκλασματικής επανάστασης είναι η αρχή που υπόκειται τού χάους και άλλων φυσικών μοτίβων, αυτή τής «αυτο-ομοιότητας». Αυτό σημαίνει ότι τα βασικά μοτίβα είναι τα ίδια, ανεξαρτήτως κλίμακας. Είναι τα ίδια σε μακρο-κλίμακες, όπως και σε μικρο-κλίμακες. Το μεγάλο αποκαλύπτεται και αναδύεται μέσα από το μικρό. Τα σύνολα μιμούνται τα υποσύνολα (και αντίθετα) – το μεγαλύτερο αποκαλύπτεται μέσα στο μικρότερο.
<...>
Έτσι, τα μαθηματικά και η επιστήμη των μορφοκλασμάτων έχουν τελικά αποκαλύψει αυτό που μερικοί φιλόσοφοι απλά έλπιζαν ή υπέθεταν εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, δηλαδή: α) ότι ο «μικρόκοσμος», αυτός που είναι μικρότερος ή χαμηλότερου επιπέδου, είναι, στην ουσία, παρόμοιος με τον «μακρόκοσμο», αυτόν που είναι μεγαλύτερος και/ή υψηλότερου επιπέδου. Ο δεύτερος δεν υπερτερεί, κατά κάποιο τρόπο, τού πρώτου λόγω μεγέθους ή βαθμίδας, και β) ότι οι δυναμικές της ανάπτυξης είναι τέτοιες που ο μακρόκοσμος φύεται από και είναι ριζωμένος στον μικρόκοσμο, όχι το αντίθετο.
Τα λογικά επακόλουθα αυτών των ενοράσεων είναι τόσο επαναστατικά, ώστε μερικοί από αυτούς που είχαν την βλακεία ή το κουράγιο να τα πουν ή να τα γράψουν στο παρελθόν, κάηκαν στην πυρά. Αρεσκόμαστε να βλέπουμε τους εαυτούς μας ως πιο πολιτισμένους ή «μοντέρνους», πλην όμως η βάρβαρη, απάνθρωπη και αιματηρή ιστορία του αιώνα που τώρα τελειώνει (Σ.τ.Μ.: το άρθρο γράφτηκε το 1999), αλλά ακόμα συνεχίζεται, έρχεται σε αντίθεση με την οποιαδήποτε τέτοια απλοϊκότητα.
Μια μορφοκλασματική εικόνα αποτελεί φωτογραφία ενός δυναμικού συστήματος σ’ ένα συγκεκριμένο στάδιο ανάπτυξης. Η φωτογραφία αποτελεί μια ένδειξη δυναμικής διεργασίας - ενός μοτίβου εξέλιξης. Ένα βασικό μοτίβο είναι αυτό του ρυακιού. Σε απάντηση προς μια δύναμη (της βαρύτητας), η εν δυνάμει ενέργεια του νερού γίνεται υπαρκτή. Το ρυάκι θα διακλαδωθεί με διάφορους τρόπους, καθώς συναντά διαφορετικά εμπόδια και δυσκολίες. Καθώς η ταχύτητα του ρεύματος αυξάνεται, ο τύπος της ροής μπορεί να γίνει χαοτικός, όπως συμβαίνει με τους καταρράκτες, για παράδειγμα.
<...>
Συμπεράσματα
Στο παρελθόν, κύριες επιστημονικές ανακαλύψεις, θεωρίες ή επαναστάσεις οδήγησαν σε αξιωματικές μετατοπίσεις/αλλαγές στις κοινωνικές επιστήμες (Σ.τ.Μ.: paradigmshiftsκατά ThomasKuhn– TheStructureofScientificRevolutions, 1962). Οι κοινωνικές επιστήμες, ως γνωστόν, διακατέχονται από κόμπλεξ κατωτερότητας απέναντι στις φυσικές και μαθηματικές επιστήμες. Έτσι, πολύ συχνά, οι κοινωνικοί επιστήμονες έχουν, σχεδόν σαν σκλάβοι, μιμηθεί, προσαρμόσει ή εφαρμόσει πλαίσια της φυσικής και μαθηματικής επιστήμης στην κοινωνική επιστήμη. Οφείλουμε να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι σ’ αυτόν τον κίνδυνο, καθώς αρχίζουμε ν’ αναγνωρίζουμε πώς οι μορφοκλασματικές γεωμετρίες μάς παρέχουν την δυνατότητα να δούμε πράγματα με νέους τρόπους και να επεκτείνουμε τις ερμηνείες τους στο ανθρώπινο πεδίο.
Υπάρχει μία πλευρά του παραπάνω «κινδύνου» που μπορεί εύκολα να αποφευχθεί μέσα στην νέα μορφοκλασματική αξιωματική, αν και αυτό δεν ήταν εφικτό μέσα σε προηγούμενα επιστημονικά/μαθηματικά πλαίσια. Είναι, δηλαδή, η απρόσεκτη χρήση των πλέον πρόσφατων επιστημονικών θεωριών με στόχο την δικαίωση αντιδημοκρατικών και απάνθρωπων μορφών κοινωνικής οργάνωσης ή κυβερνητικών πολιτικών. Ο Toulmin (1994) καταγράφει αυτό που έχει επίσης επισημανθεί από πολλούς άλλους: την χρήση της Νευτώνιας επιστήμης για την εκλογίκευση και υποστήριξη ιεραρχικών συστημάτων κυριαρχίας και διακυβέρνησης τα τελευταία 300 χρόνια. Αυτές οι προεκτάσεις της Νευτώνιας επιστήμης ενισχύθηκαν με την χρήση της Δαρβινικής θεωρίας περί φυσικής επιλογής, με στόχο να δικαιολογήσουν τον «Κοινωνικό Δαρβινισμό». Αυτές οι εξελίξεις έγιναν δυνατές επειδή η Νευτώνια επιστήμη παρείχε αυστηρά ποσοτικά, κλειστά, ιεραρχικά και προβλεπόμενα μοντέλα του σύμπαντος.
Σε αντίθεση, η νέα μορφοκλασματική αξιωματική που παρατίθεται εδώ, υποστηριζόμενη από άλλες καίριες εξελίξεις του 20ού αι. στην φυσική και στην βιολογία, παρέχει μια ομάδα προτύπων που βασίζονται στην ποιότητα, είναι ανοικτά, μη ιεραρχικά, μη προβλέψιμα και τα οποία υποστηρίζουν αποκεντρωμένες, ουμανιστικές και δημοκρατικές οδούς ανθρώπινης ανάπτυξης. Αυτό που βλέπουμε δεν είναι ένα κλειστό σύνολο εξισώσεων που επιτάσσουν ότι η ανθρώπινη ανάπτυξη θα πρέπει ν’ ακολουθήσει μια προκαθορισμένη ή προβλεπόμενη τροχιά που επιβάλλεται «άνωθεν», αλλά ένα ανοικτό, ποικιλόμορφο σύνολο μοτίβων, τα οποία προτείνουν πιθανότητες επίτευξης μέσω ανθρώπινων επιλογών στο βασικότερο, ατομικό επίπεδο.
Το πραγματικά επαναστατικό στα παραπάνω είναι ότι οι μονάδες του «μικρο-επιπέδου» (ή του «χαμηλού» επιπέδου) έχουν γίνει τα σπουδαιότερα σημεία αναφοράς. Η απουσία αυτο-ομοιότητας στις μονάδες «υψηλότερου» επιπέδου γίνεται τότε μια κανονιστική συνταγή – θα έπρεπε να είναι αυτο-όμοιες με τις δομές και την αναπτυξιακή συμπεριφορά των «χαμηλότερου» επιπέδου μονάδων με συγκεκριμένους βασικούς τρόπους.
Εδώ είναι τέτοια η αποδόμηση (αναποδογύρισμα των κρατούντων αρχών και των υποθέσεών τους) που ισοδυναμεί με επανάσταση, έτσι όπως αυτή έγινε αντιληπτή στα τέλη του 18ου αιώνα με την έκρηξη της Γαλλικής και της Αμερικανικής επανάστασης. Από τότε, αρχής γενομένης με τον (Αμερικανικό) Εμφύλιο Πόλεμο, έχουμε αναθρέψει μια εθνική κυβέρνηση σαν αυτή να είχε ένα υψηλότερο νόημα και υψηλότερου επιπέδου εξουσία από αυτήν των μικρο-συνιστωσών που συνθέτουν την Αμερικανική κοινωνία, ενώ η αυτο-όμοια αλήθεια είναι το αντίθετο. Ο όρος «Αμερική», αντίθετα με τις περισσότερες άλλες χώρες, εμπεριέχει εξουσία, νόημα και ακεραιότητα μόνο μέχρι το σημείο στο οποίο η κυβέρνησή της αναγνωρίζει ότι εξουσία, νόημα και ακεραιότητα ενυπάρχουν στις συνιστώσες μικρο-μονάδες, άτομα ως επί το πλείστον, αλλά επίσης στις οικογένειες και στις τοπικές κυβερνήσεις.
Ακόμα και τώρα, με κάθε τρόπο, επιδαψιλεύουμε εξουσία και νόημα σε «υψηλότερου» επιπέδου οντότητες. Πολλά απ’ αυτά τα γνωρίσματα ή επιδαψιλεύματα είναι αδικαιολόγητα. Πολλά δικαιολογούνται μόνον μέχρι τού ότι η δομή και συμπεριφορά τους είναι αυτο-όμοια με εκείνη των μικρο-μονάδων που υποτίθεται ότι «διοικούν» - έτσι ώστε να τις υποστηρίζουν και να τις μεγαλώνουν στο μέγιστο αναπτυξιακό δυναμικό τους.
Μπορεί να φαίνεται περίεργο το ότι ξεχωρίζουμε σαν «επαναστατικό» ένα όραμα ηλικίας άνω των 200 ετών, χρειάζεται όμως να επιστρέψουμε στις επαναστατικές μας ρίζες για να κατασκευάσουμε ένα όραμα που θα σταθεί απέναντι στην πρόκληση ενός νέου αιώνα και μάλιστα σε περίοδο ταχύτατης αλλαγής. Χρειάζεται επίσης να αναγνωρίσουμε ότι ο «Διαφωτισμός» που παρείχε πληροφορίες στις επαναστάσεις πριν 200 χρόνια ήταν ελλειπής, ακόμα και τότε. Βασιζόταν στην επιστήμη και στα μαθηματικά, δηλαδή στην «φυσική φιλοσοφία» της εποχής. Ακόμα και τότε, ένας άνθρωπος, ο Άγγλος ποιητής WilliamBlake, αναγνώρισε την έλλειψη. Η μορφοκλασματική έννοια της αυτο-ομοιότητας, βασισμένη στην επιστήμη και στα μαθηματικά της δικής μας εποχής, βρίσκεται σε συνέπεια με το όραμα του Blake, έτσι όπως αυτό εκφράζεται μέσω του μύθου και της αλληγορίας, εν μέρει λόγω της γέφυρας που χτίστηκε ανάμεσα στην τέχνη και στην επιστήμη από την μορφοκλασματική γεωμετρία.
Όπως φαίνεται από την συζήτηση περί «αντιθέσεων» (σημ.: έχει παραληφθεί - βλέπε πρωτότυπο κείμενο), ένα νέο/παλιό όραμα ξεκινά με την αναγνώριση ότι οι μικρο-συμπεριφορικές μονάδες είναι οι θεμελιώδεις – κυρίως τα άτομα, αλλά επίσης και άλλες μικρο-μονάδες, όπως οικογένειες, μικρές επιχειρήσεις και μικρές υπο-μονάδες μεγαλύτερων οργανισμών. Αυτή είναι, επίσης, η βασική υπόθεση που υπόκειται των θεμελιωδών αρχών επιχειρησιακής διοίκησης στις αρχές του 21ου αιώνα. Είναι η συνειδητοποίηση ότι, αν θέλεις ν’ αλλάξεις τα πράγματα προς το καλύτερο, πρέπει να είσαι σε θέση ν’ αλλάξεις τις συμπεριφορές των ανεξάρτητων, αυτο-οργανωνόμενων συμπεριφορικών μονάδων. Αν δεν είσαι σε θέση να το πράξεις, τότε ουδεμία επιθυμητή αλλαγή μπορεί να προκύψει. Μετά απ’ όλες τις αιματοβαμμένες, απάνθρωπες, δήθεν «επαναστάσεις» αυτού του αιώνα (του 20ού) και των δύο προηγούμενων, αυτή είναι μια ειρηνική προσέγγιση της αλλαγής. Μπορεί να κάνουμε κάτι λάθος, επικίνδυνο ή απάνθρωπο μέχρι του σημείου όπου προβάλλουμε υψηλότερου επιπέδου γνωρίσματα ή έννοιες σε συναθροίσματα ανθρώπων που δεν προέκυψαν μέσω οργανικών, αυτο-οργανωνόμενων, συνταγματικά φιλελεύθερων, δημοκρατικών και συναγωνιστικών διεργασιών ανάπτυξης.
Παρέχει η έννοια της μορφοκλασματικής την βάση για την «ενδυνάμωση» των αδυνάτων; Ναι, αλλά με τρόπο που ξεπερνά το σύνηθες μονοπάτι τής «από πάνω προς τα κάτω ενδυνάμωσης», όπως έχει ήδη προτείνει ο CharlesHandy στο AgeofParadox. Τα λόγια των Μάγων στην ταινία (animation) FernGully: TheLastRainforestταιριάζουν με το ενδυναμωτικό μορφοκλασματικό όραμα: «Υπάρχουν κόσμοι μέσα σε κόσμους. Τα πάντα συνδέονται μεταξύ τους με τα ντελικάτα νήματα της ζωής. Ο οποιοσδήποτε μπορεί να επικαλεσθεί τις κοσμικές δυνάμεις της ζωής. Οφείλεις ν’ ανακαλύψεις την δύναμη μέσα σου.»
Τελικά, αυτό το όραμα πιθανώς να παρέχει μια έγκυρη πνευματική βάση για την ενσωμάτωση των θεματικών εννοιών της Γαλλικής Επανάστασης και την πραγμάτωση του ονείρου του Blake– ότι και τα τρία, «ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα», μπορούν να εκπληρωθούν μαζί. Αυτή η πιθανότητα μπορεί ακόμα ν’ αποτελέσει την σπίθα ανάφλεξης της ελπίδας και να δεσμεύσει την ενέργεια μιας νέας γενιάς. Επιστροφή στο μέλλον;
Έλαβα την εικόνα αυτή από φίλο (πρωτότυπη σύνθεσή του), μαζί με την άδεια να την χρησιμοποιήσω ελεύθερα - η λεζάντα είναι δική μου. Την παραθέτω, μια και νομίζω ότι δένει με την παρούσα ανάρτηση, με τα "μεσοπρόθεσμα" επεισόδια στην πλατεία Συντάγματος, καθώς και με το θέμα "ύβρις"*** (ο υβριστής οφείλει να εξαγνισθεί κατάλληλα, βάσει ελληνικής παράδοσης, αν επιθυμεί να επιβιώσει). Χεστήκαμε για τον υβριστή, στο κάτω-κάτω της γραφής! Αυτό που μας ενδιαφέρει εν προκειμένω και καθώς πλέον η κατάσταση έχει υπερβεί τα όρια του σουρεαλισμού, είναι ο "γιαλός" και πώς αρμενίζουμε σε σχέση μ' αυτόν.
Ποιες είναι οι εθνικές προτεραιότητες της πατρίδος μας της Ελλάδος; Εδώ είναι μια σύντομη λίστα, ως ένα παράδειγμα μίας λίστας εθνικών προτεραιοτήτων (του Νίκου Κ. Γεωργαντζά):
1) Η επιβίωση του σημερινού πολιτικού συστήματος της πατρίδος μας της Ελλάδος,
2) Η ευμάρεια των δανειστών του νυν πολιτικού συστήματος της Ελλάδος,
3) Η επιβίωση και η συλλογική ευδαιμονία της ελληνικής κοινωνίας.
Αν η προτεραιότητα #1 είναι η πλέον φλέγουσα, τότε ας πάμε όλοι στα σπίτια μας και ας προχωρήσει η πατρίδα μας η Ελλάδα σε εκλογές. Ας αγκαλιάσουμε λοιπόν όλες και όλοι με πολλή αγάπη και πάθος φλογερό την δυναστική κομματοκρατία μας, έστω και αν τούτη δεν πρεσβεύει ούτε την πλειοψηφία ούτε το κοινό συμφέρον της ελληνικής κοινωνίας.
Η πολιτική δηλαδή επιλογή η οποία αντιστοιχεί στην προτεραιότητα #1 είναι η επιλογή των εκλογών. Μόνον έτσι θα διατηρηθεί ατόφιο το νυν πολιτικό σύστημα της πατρίδος μας της Ελλάδος, δηλαδή η θεοκρατική δυναστική κομματοκρατία που μας κυβερνά εδώ και 190 περίπου χρόνια. Παράδοση 190 ετών είναι τούτη, τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;
<...>
Τέλος, αν η προτεραιότητα #3 είναι η πλέον φλέγουσα, τότε ας ζητήσουμε την συμμετοχή της ελληνικής κοινωνίας στην πολιτική της πατρίδος μας της Ελλάδος, μέσα από ένα νέο πολιτικό σύστημα αληθινής ή πραγματικής εκπροσώπησης. Η πολιτική δηλαδή επιλογή που αντιστοιχεί στην προτεραιότητα #3 είναι η άμεση ανατροπή του νυν πολιτικού συστήματος της Ελλάδος και ο σχεδιασμός ενός νέου πολιτικού συστήματος... (πλήρες άρθρο εδώ).
Ας ετοιμαστούμε λοιπόν γιά την «μετα-Ελλάδα» (του Νίκου Κ. Γεωργαντζά), μιας και δεν μπορούμε πλέον να δούμε αν θα έπαιζε ποτέ το σενάριο «Αν δεν ψηφίζονταν το μεσοπρόθεσμο, θα μας πληρώνανε μέρος του χρέους;».
Πόσα λοιπόν κινήματα υπάρχουν τώρα στην Ελλάδα; Ως παραδείγματα μόνον, έχουμε...
<...>
Όλα αυτά τα κινήματα μπορούν να δημιουργήσουν κάτι σαν έναν δευτεροβάθμιο οργανισμό με το όνομα, π.χ., «Τέφρα» ( http://pasokhtefra.blogspot.com/2011/06/blog-post_3279.html)! Ο μοναδικός σκοπός και στόχος του πολιτικού φορέα «Τέφρα» πρέπει να είναι ένας και μόνον ένας: συνταγματική εθνοσυνέλευση γιά να ξαναέλθει η εξουσία του ελληνικού μας κόσμου στα σύγκαλά της στην πατρίδα μας την Ελλάδα.
Δεδομένου όμως του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος στην πατρίδα μας την Ελλάδα, ίσως χρειαστεί ο πολιτικός φορέας «Τέφρα» να προβληθεί ως ένα κόμμα, έναντι των υπαρχόντων κομμάτων της συμφοράς... (πλήρες άρθρο εδώ).
Υ.Γ. Εγώ θα ήθελα να παραπέμψω (συμπληρωματικά στα παραπάνω) σε προηγούμενη ανάρτησή μου (κλικ εδώ) και να προτείνω στην "αγανακτισμένη" πλατεία το εξής προς ψήφιση: "ΟΡΚΙΖΟΜΑΙ (με το χέρι στο "ευαγγέλιο" που πιστεύω) ΝΑ ΜΗΝ ΨΗΦΙΣΩ ΚΑΝΕΝΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ 300 ΤΩΡΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ" .
Ας πάρουμε όλοι τις αποφάσεις μας ΤΩΡΑ!
***Σημ.: Ένα βασικό μειονέκτημα του νεοελληνικού "δημοκρατικού" πολιτεύματος είναι η πλήρης απουσία μηχανισμών ανάκλησης ταγών που αποδεικνύονται κατώτεροι της αποστολής τους ή ένοχοι "ύβρεως". Σε χαρακτηριστική αντίθεση, παραθέτω δύο παραδείγματα επαναφοράς στην τάξη/ανάκλησης/καθαίρεσης ταγών, από την πρόσφατη πολιτική ιστορία των ΗΠΑ, ενός επίσης "δημοκρατικού" πολιτεύματος:
1. Γερουσιαστής McCarthy, διάσημος "κυνηγός" κομμουνιστών στην 10ετία του '50: "McCarthy had finally gone too far. Joseph Welsh, the attorney for the U.S. Army, responded famously by saying, "I think I never really gauged your cruelty or your recklessness. Have you no sense of decency, sir, at long last?" - πηγή.
2. Πρόεδρος Richard Nixon (a.k.a "Tricky Dick"): αναγκάστηκε σε παραίτηση το 1974, λόγω του σκανδάλου Watergate, προκειμένου να αποφύγει την ποινική δίωξή του - πηγή.
